Hiperleksi, çocukların hayatını nasıl etkiliyor?

Paylaş
 

Hiperleksi, “İleri okuma becerisi ile anlama zayıflığının bir arada bulunması” olarak tanımlanıyor. Hiperleksik çocuklar, 2 yaşına gelmeden uzun kelimeleri hecelemeyi, 3 yaşından önce ise cümleleri okumayı öğreniyor. Bu çocukların, kelime okuma yeteneklerinin çok yüksek olmasına rağmen genellikle okudukları ve duydukları cümleleri anlamakta güçlük çektiğini belirten Uzm. Dr. Algun Tüfekçi, hiperleksik çocuklarda genellikle insanlarla uygun şekilde etkileşim kurma ve sosyalleşmede zorluklar gözlendiğine dikkat çekti.

Üsküdar Üniversitesi NP Etiler Tıp Merkezi’nden Çocuk – Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Algun Tüfekçi, hiperleksi hakkında önemli bilgiler verdi.

Tüfekçi, “Hiperleksi, zayıf anlama becerisiyle ileri okuma becerisinin birlikte bulunması, açıkça öğretilmeden okuma becerisinin kronolojik yaştan beklenenden erken kazanılması ve genellikle nörogelişimsel bir bozukluk bağlamında yazılı materyale yönelik güçlü bir yönelim olarak tanımlanmaktadır” dedi.

1,5 yaşında kelime okuyabiliyorlar

“Hiperleksik okuma edinimi, sıklıkla, 5 yaşından önce ve henüz iletişimsel sözlü dil bir görülmemişken çıkar” diyen Uzm. Dr. Algun Tüfekçi,“Hiperleksik çocukların büyük çoğunluğu yaklaşık 1,5 yaşında kelime okuma becerisine sahiptir. Bazı hiperleksik çocuklar, daha iki yaşına gelmeden uzun kelimeleri hecelemeyi ve üç yaşından önce de cümleleri okumayı öğrenmiştir” şeklinde konuştu.

Okuma becerileri yüksek olmasına rağmen, anlamakta güçlük yaşıyorlar

Hiperleksik çocukların okuma biçiminin iletişimsel olmadığına dikkat çeken Uzm. Dr. Algun Tüfekçi, “Kelime okuma yetenekleri çok yüksek olmasına karşın hiperleksikler genellikle okudukları ve duydukları cümleleri anlamakta güçlük çekerler. 2018 yılında yapılmış olan bir meta-analiz çalışması (1981-2017 yılları arasında yapılmış bilimsel araştırmalar dâhil edilmiştir) kelime okuma becerileri iyi olmasına karşın, hiperleksili çocukların, dinlediğini ve okuduğunu anlamakta güçlük yaşadığını göstermiştir. Az bir kısmı hiperleksi başladıktan sonraki dönemde okuduğunu anlama ve konuşma dilini iletişimsel bir biçimde kullanma yeteneği geliştirir.

Nadiren, otizm spektrumunda olmayan çocuklarda da görülebilmektedir. Bu çocuklarda tüm basılı materyal türlerine makul bir şekilde geçici bir ilgi gösterme şeklinde kendini gösterir. Bu ilgi ileriki yaşlarda giderek solar” diye konuştu.

Sözlü dili anlamada önemli güçlükler görülüyor

Uzm. Dr. Algun Tüfekçi, “Unutulmaması gerekir ki, hiperleksi tek başına bir tanı değildir. Günümüzde, hiperleksinin tanımı ve kriterleri hakkında oluşmuş bir fikir birliği yoktur. Bu nedenle, bu belirtilerin hepsinin birden aynı anda bulunması gerektiği anlamı çıkarılmamalıdır” uyarısında bulunarak, hiperleksinin genel özelliklerini şöyle sıraladı:

-“Kronolojik yaşından beklenenin çok üzerinde ve erken gelişmiş kelime okuma yeteneği,

Harfler veya sayılara büyülenmişcesine yoğun bir ilgi,

Sözlü dili anlamada önemli güçlükler,

Anormal sosyal beceriler, insanlarla uygun şekilde etkileşim kurma ve sosyalleşmede zorluklar,

İki yaşına kadar normal gelişim gösterip, daha sonra gelişimde gerileme,

İfade edici dili tuhaf bir şekilde öğrenme – manasını anlamadan cümle yapısını ezberleme,

Konuşmaları nadiren kendiliğinden başlatma,

Sağırmış gibi görünme,

5N 1K sorularına yanıt vermekte zorlanma,

Somut ve gerçek anlamda düşünme,

Soyut kavramlarla ilgili zorluk yaşama,

Rutine bağlı kalmaya yoğun bir ihtiyaç duyma, geçişlerde zorluk çekme, ritüelistik davranışlar sergileme,

İşitsel, koku alma veyahut dokunsal hassasiyet,

Kendini uyarıcı davranışlar gösterme,

Kendine özgü, sıra dışı korkulara sahip olma,

Güçlü bir görsel ve işitsel belleğe sahip olma.”

Hiperleksik çocukların çoğu, üstün zekâya sahip

Üsküdar Üniversitesi NP Etiler Tıp Merkezi’nden Çocuk – Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Algun Tüfekçi, “Hiperleksik çocukların hepsi olmasa da pek çoğu, ortalamanın üstünde bir zekâ düzeyine sahiptir. Çoğu durumda, entelektüel yeteneklerde üstünlük gösterirler. Kavramlar, öğrenme stillerine uygun olarak, görsel şekilde sunulursa neredeyse her şeyi öğrenebilirler. Entelektüel olarak keskindirler. Okuma, matematik, coğrafya ve astronomi çoğu zaman yaşıtlarından ileri oldukları konulardır” diyerek, sözlerini şöyle tamamladı:

“Bu çocuklar öncelikle okuma yoluyla öğrenir, bu yüzden onlar için tasarladığımız terapötik ve eğitsel programların okuma becerilerini dikkate alması gerekir. Bu çocuklar için; okuma, zayıf olan dil ve sosyal becerileri öğrenme ve bunları geliştirmek için güçlü bir araçtır. Bu nedenle, zayıf yönlerini geliştirmek için yazılı dilin kullanılması önemlidir. Hiperleksili çocuk, sözlü dili anlamaya başladığında, yazılı dil yavaş yavaş azaltılabilir ve yalnızca kafa karıştırıcı yeni şeyler ortaya çıktığında kullanılabilir.

Erken müdahale, çocukların başarı şansını artırıyor

Her ne kadar bir çocuktaki öğrenme farkını tanımlarken hiperleksi anahtar belirti olsa da tek başına bir tanı değildir. Daha ziyade, Otizm Spektrum Bozuklukları, dil bozuklukları ve sözel olmayan öğrenme bozuklukları gibi diğer bozukluklarla devam eden bir süreçtir. Bu nedenle sosyal becerileri arttırmaya yönelik rehabilitasyon programları oluşturulmalı ayrıca alıcı ve ifade edici dil sorunları için dil ve konuşma terapisi uygulanmalıdır. Hiperleksinin belirlenmesi, çocuklar küçükken önemlidir, çünkü erken müdahale çocukların başarı şansını artırır. Her ne kadar semptomlar zamanla azalma eğiliminde olsa da karakteristik öğrenme stili yetişkinlik döneminde kalır.”

Bu yazı 120 kere okundu.
  • Site Yorum

Bir yorum bırak

Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.

YAZAR HAKKINDA

ASTROLOJİ
  • Koç
  • Boğa
  • İkizler
  • Yengeç
  • Aslan
  • Başak
  • Terazi
  • Akrep
  • Yay
  • Oğlak
  • Kova
  • Balık
KOÇ BURCU YORUMU
Beklentilerinizin yükseldiği bir dönemdesiniz ve nedenini anlayamadığınız bazı rahatsızlıklar hissedebilirsiniz. Fakat bugün kendinizi daha iyi hissedeceksiniz ve kendinizi dinlemekten vaz geçip yapmanız gereken işler ile ilgileneceksiniz. Sürprizler pek hoşunuza gitmeyebilir ve alışkanlıklarınızı sürdürmek için büyük bir gayret içinde olabilirsiniz. Ancak ortaya çıkan olaylar tarzınızı değiştirmeniz için zorluyor. Aslında isteklerinizi gerçekleştirmek için harekete geçebilirsiniz ve çeşitli araştırmalar yapabilirsiniz. Bu arada karşılaştığınız kişiler ile tartışmayın ve iddiacı bir tavır içinde bulunmaktan kaçının.
BOĞA BURCU YORUMU
Hareketli ve yoğun bir gün geçireceksiniz. Üzerinizde baskı yaratan konularla ilgili çalışmalar yapabilirsiniz. Bu arada gelişmeler yavaş olabilir ve bunun rahatsızlığını hissedebilirsiniz. Ancak isteklerinizi gerçekleştirmek için çok kuvvetli arzular duyacaksınız ve böylece bazı alışkanlıklarınızı değiştirmek için harekete geçeceksiniz. Aslında değişimin zorlayıcı etkisi sizi rahatsız etse bile istemediğiniz alışkanlıklardan kurtulmak için bu durumu bir şans olarak değerlendirmelisiniz. Ve şayet şans olarak algılarsanız, sorunlar kendiliğinden çözülecek... Bugün alacağınız teklifler sizi heyecanlandırabilir. Ayrıca katılacağınız davet ve toplantılarda karşılaşacağınız önemli kişileri etkileyebilirsiniz. Beklediğiniz haberleri gün içinde alabilirsiniz.
İKİZLER BURCU YORUMU
Bugün dikkatinizi çalışmalarınıza odaklayacaksınız. Parasal konulara yönelik çalışmalarınızı hızlandıracak ve geleceğe yönelik büyük projeler yapacaksınız. Güçlü ve kararlı tutumunuz ile çevrenizi etkileyebilir, özellikle yaratıcı ve farklı bilgiye sahip olan kişilerin dikkatini çekebilirsiniz. Karşınıza çıkan fırsatları şans olarak değerlendirmeniz mümkün. Sürpriz fırsatlar karşınıza çıkabilir. Ancak kaygılardan uzak durun ve şüpheci bir tavır içinde bulunmaktan kaçının. Özellikle günün ilerleyen saatlerinde hayal gücünüzü uyandıran kişiler ve olaylar ile karşılaşmanız mümkün.
YENGEÇ BURCU YORUMU
Güne keyifli başlayacak ve daha önce yarım bıraktığınız işleri tamamlamak için çalışacaksınız. Bu arada eski projeleriniz ile ilgili araştırmalar yapabilir ve gerekli değişiklikleri yapabilirsiniz. Atılımda bulunmak isteyenler arkadaşlarını ve özellikle konu ile ilgili eski dostlarını arayabilir ve onların yardımını alabilirler. Günün ilerleyen saatlerinde önem verdiğiniz konulara dikkatinizi yönelteceksiniz ve önemli kişiler ile görüşeceksiniz. Kamu kuruluşları ve devleti temsil eden kişiler ile yapacağınız görüşmeler sizin istediğiniz yönde olacak ve moraliniz yükselecek.
ASLAN BURCU YORUMU
Duygusal ve hassas olduğunuz bir gün. Sevdiklerinizin davranışlarından etkilenebilirsiniz. Alıngan bir tavır içinde bulunmamaya özen gösterin. Hareket halinde olmak sizi rahatlatacak. Dikkatinizi yapmanız gereken pratik işlere odaklayın ve sorunları büyütmeyin. Birlikte iş yaptığınız kişiler veya sevdikleriniz ile aranızdaki ilişkileri gözden geçirebilirsiniz. Fakat anlaşılmadığınızı düşünmek yerine isteklerinizi ortaya koymak için gayret gösterirseniz iyi olacak. Duygular yerine aklınız ile hareket ederseniz daha başarılı olacaksınız. Aslında enerjik ve yapıcı olduğunuz bir dönemdesiniz ve ilginç çözümleriniz ile dikkat çekici olacaksınız.
BAŞAK BURCU YORUMU
Güne keyifli başlayacak ve dikkatinizi isteklerinize odaklayacaksınız. Yapılması gereken işlerin zorlayıcı etkisini hissedebilirsiniz. Ancak kendinizi enerjik ve istekli hissedeceksiniz. İyimser ve yapıcı tavırlarınız ile hem iş arkadaşlarınız, hem de yakınlarınız sizden etkilenecek. Fikirlerinizi güzel bir biçimde ortaya koyabilir, ikna edici olabilirsiniz. Sabırlı ve kararlı tavırlarınız ile hem büyüklerinizi, hem de çevrenizdeki önemli kişileri etkileyebilir, beklediğiniz desteği alabilirsiniz. Hem aşk, hem de parasal konulara yönelik gelişmeler moralinizi yükselten gelişmeler ile karşılaşacağınız bir gün...
TERAZİ BURCU YORUMU
Bugün dikkatinizi parasal konulara yöneltecek ve bütçe hesapları yapacaksınız. Yatırım araçları ve kazanç sağlamayı düşündüğünüz konulara yönelik girişimler beklediğiniz kadar verimli olmayabilir. Moralinizi bozmayın ve aceleci davranmayın. İsteklerinizi gerçekleştirmeye yönelik bugün sabırsız ve telaşlı bir tavır içinde olabilirsiniz. Gelişmeleri akışına bırakın ve çevreniz ile ilgilenin. Özellikle doğanın içinde olmak, hareket halinde bulunmak sizi karamsarlıktan uzaklaştıracak. Böylece fırsatları anlamanız ve kullanmanız mümkün olacak.
AKREP BURCU YORUMU
Sevdiklerinizin ilgisi ve desteği ile moraliniz yükseliyor ve sorunlar ile başa çıkacak gücünüz artıyor. Bugün hukuk ve adaleti temsil eden kişiler ile görüşebilirsiniz. Ayrıca önemsediğiniz kişiler ile yapacağınız görüşmeler sırasında daha farklı davranabilirsiniz. Ciddiye aldığınız önemli kişiler sizi destekleyecek. Bu arada eski sorunlar gündeme gelebilir veya hızlı çözüm bekleyen işler ile uğraşmanız gerekebilir. Evrakların düzenlenmesi veya yer değişiklikleri yapabilirsiniz. Ancak ev veya ofis ile ilgili değişiklikler sırasında çıkabilecek karışıklıkları fazla büyütmeyin. Hızlı çözümler bulabilirsiniz.
YAY BURCU YORUMU
Yapmanız gereken işler ile ilgileneceksiniz ve hareketli bir gün geçireceksiniz. Daha önce başlamış olduğunuz ve ağır gelişen konular şimdi hızlanıyor. Gelişmelerin hızlanması ile birlikte sizin de isteğiniz artıyor ve enerjiniz yükseliyor. Yapıcı ve kararlı tavırlarınız ile çevrenizdeki güçlü kişileri etkileyebilirsiniz. Çok gayret gösterdiğiniz ve zorlandığınız her ne var ise, artık çözülmeye başlıyor ve kendinizi şanslı hissetmeye başlıyorsunuz. Günün ilerleyen saatlerinde karşılaştığınız kişiler ve olaylar hayal gücünüzü uyandıracak. İdeallerinizin değiştiğini düşünebilirsiniz ve geleceğe yönelik başka hayalleriniz olabilir.
OĞLAK BURCU YORUMU
Hareketli bir gün geçireceksiniz. İsteklerinizi gerçekleştirmek için hem kendinizi, hem de çevrenizi zorlamanız mümkün. Aceleci davranmayın ve olayları akışına bırakın. Özellikle kararsızlık hissettiğiniz konu ile ilgili aceleci davranmayın. Ekip çalışmaları ve organizasyonlar ile ilgili bazı karışıklıklar çıkabilir. Eğlence sektörü ile ilgili çalışmalar yapanlar için hem hareketli, hem de ortaya çıkan aksaklıkları çözümlemek için daha fazla dikkatli olmanız gerekiyor. Küçük sorunlar için büyük emek harcayabilirsiniz. Bu arada kararlarınızı hemen değiştirmeyin.
KOVA BURCU YORUMU
Duygusal ve alıngan bir tavır içinde bulunmaktan kaçınmalısınız. Harekete geçmeniz gereken konular ile ilgili karamsar bir tavır içinde bulunmamaya özen gösterin. Üzerinizde hissettiğiniz baskı veya bazı olayların sizi engellediği duygusundan uzaklaşmanız gerekiyor. Özellikle sorumluluk gerektiren işler, aile büyükleri ve önemsediğiniz kişilerin sorunları sizi etkileyebilir ve harekete geçmenizi zorlaştırabilir. Ancak yaşam enerjiniz ve isteğiniz kuvvetli olduğu için sorunlarla başa çıkabilirsiniz. Bu arada önemsediğiniz kişileri fazla zorlamayın. Tabii bu arada kendinizi de zorlamasanız iyi olacak.
BALIK BURCU YORUMU